IΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣΤΙΞΙΑΣ (ΤΑΤΤΟΟ)
Το σημάδεμα στην αρχαιότητα λεγόταν «στίξη» (χτύπημα) ή «κατάστιξη» και η πράξη στιγματισμός. Το σημάδεμα του σώματος λεγόταν δερματοστιξία. Η λέξη όμως που χρησιμοποιείται ευρέως είναι η λέξη τατουάζ και από την οποία είναι γνωστή η όλη διαδικασία.
Η λέξη «Tattoo» είναι παράφραση της λέξης Tattawing των Μαορί (Νέα Ζηλανδία). Στην Πολυνησιακή διάλεκτο η λέξη «Τα» σημαίνει σχέδιο και «Ατουάζ» δηλώνει «αυτόν που δίνει πνοή στα πλάσματα της γης»! Με άλλα λόγια, Τατουάζ σημαίνει «το σχέδιο που σου δίνει τη προστασία των θεών»! Εννοούν την αποτύπωση της θεϊκής ψυχής στο γήινο σώμα, τη στίξη του πνεύματος στο κορμί, το ίχνος του υπερφυσικού ως προστασία από τους κακούς δαίμονες, το «σημείο» της θείας πρόνοιας, το σύμβολο της εύνοιας του θεού προς το θνητό.
Ένα από τα πιο παλιά τατουάζ βρέθηκε στο δέρμα αιγυπτιακής μούμιας, του
2160 π.Χ. Μέσα σε Σκυθικούς τύμβους σκεπασμένους από πάγους, ανακαλύφθηκαν
στα Αλτάια όρη της Κεντρικής Ασίας, βορείως της Ματζουρίας και της
Μογγολίας, ταριχευμένα πτώματα με δερματόστιξη.
Χρονολογούνται πολύ πριν το 2000 π.Χ.
Η προέλευση του τατουάζ μπορεί να ανιχνευθεί πίσω στον χρόνο, σε διαφορετικές φυλές και κουλτούρες σε όλα τα μέρη του κόσμου. Το βάψιμο του δέρματος, μόνιμα και προσωρινά, έχει εφαρμοστεί εδώ και χιλιετίες. Ζωγραφιστές κηλίδες, σχήματα, παραστάσεις (στο πρόσωπο κυρίως, αλλά και στο υπόλοιπο σώμα) «κυκλοφορούν» αφειδώς στα ευρήματα ανασκαφών. Στην Αρχαία Ελλάδα, στη Ρώμη, σε αγάλματα του Βούδα, σε ανθρωπόμορφα αγγεία του Περού,στην Περσία, σε «μυστικές κοινωνίες» στην Κίνα, στην Ινδία με όψεις Θεού-προστάτη, στο Πακιστάν, στην Ιαπωνία η περίτεχνη παράδοση ολόσωμης στίξης, στους Βραχμάνους ως σημεία αναγνώρισης στη μεταθανάτια ζωή, στην Ταϊτή, στους Εσκιμώους, στις φυλές των ιθαγενών της Αμερικής, στις Σαμόες,στη Νέα Γουϊνέα, στα Νησιά του Πάσχα...
Έχουν αναπτυχθεί τεχνικές και σχέδια μοναδικά σε κάθε κουλτούρα και έχουν εξαπλωθεί σε όλον τον κόσμο. Η τριβή καπνιάς πάνω σε πληγές ήταν μια αρχαία φαρμακευτική συνήθεια. Το κάρβουνο από τις στάχτες παρέμενε μέσα στις εγκοπές και τις έκανε πιο ορατές. Μια παρόμοια παράδοση υιοθετήθηκε από τους πρωτόγονους για να εκφράσουν την θλίψη τους για τον θάνατο αγαπημένων προσώπων.
Συνηθίζονταν να χαράσσουν το σώμα και να τρίβουν στάχτες μέσα στις τομές. Όταν οι τομές θεραπεύονταν, τα αδιάλυτα μόρια του κάρβουνου παρέμεναν μόνιμα μέσα στο δέρμα. Είναι πολύ πιθανό αυτές οι συνήθειες να εξελίχθηκαν αργότερα σε προσχεδιασμένο τατουάζ του δέρματος. Οι πρώτες άμεσες αρχαιολογικές καταχωρήσεις για το τατουάζ ανακαλύφθηκαν στις Αιγυπτιακές μούμιες οι οποίες χρονολογούνταν στο 2000 π.Χ. Βρέθηκαν γυναικείες μούμιες από την 6η Δυναστεία που είχαν γραμμές από σκούρες μπλε κουκίδες πάνω στα χέρια, στα πόδια και στην χαμηλή περιοχή της κοιλιάς τους. Αυτά τα σημάδια μπορεί να είχαν κάποια θρησκευτική σημασία.
Υπάρχουν πολλές ενδείξεις πως εκείνο το χρονικό διάστημα το τατουάζ εξαπλώθηκε σε όλη την υδρόγειο. Από την Αίγυπτο το τατουάζ εξαπλώθηκε κατά μήκος των εμπορικών καθημερινών δρόμων σε όλη την περιοχή της Μεσογείου και ανατολικά στην Περσία και την Αραβία. Μέχρι το 2000 π.Χ. η πρακτική του τατουάζ είχε φτάσει στην Κίνα κατά μήκος της Ασίας. Ο λαός της Νότιας Κίνας ανέπτυξε το δικό του στυλ τατουάζ το οποίο πέρασε στους Burmese στον Νότο οι οποίοι ανέπτυξαν ακόμη πιο πολυσύνθετα στοιχεία τατουάζ. Μέχρι το 1100 π.Χ. το τατουάζ συναντιόνταν στην Φορμόζα, στις Φιλλιπίνες, στην Βόρνεο και την Πολυνησία. Ο λαός της Πολυνησίας πιθανά μετανάστευσε σε όλο τον Ειρηνικό, κατοικώντας σε νησιά όπως η Χαβάη, η Σαμόα και η Νέα Ζηλανδία παίρνοντας μαζί του τις τεχνικές και τα τελετουργικά του τατουάζ. Αυτές οι μεταναστεύσεις άρχισαν γύρω στο 450 π.Χ. και τελειώσανε με την αποίκηση της Νέας Ζηλανδίας γύρω στο 900 μ.Χ. Ανάμεσα στις φυλές των Ίνκα του Νότου και της Κεντρικής Αμερικής το τατουάζ χρονολογείται στο 1100 π.Χ.
Στους πρωτόγονους πολιτισμούς το τατουάζ ήταν παγκόσμιο. Οι Αραβικές φυλές σημάδευαν τα μέτωπα ή τα μάγουλα των νεαρών κοριτσιών και το αφαιρούσαν με ενεργό ασβέστη και σαπούνι όταν το κορίτσι παντρεύονταν. Στην περιοχή των Nagas της ανατολικής Ινδίας και την βόρειας Βιρμανίας κι οι δυο σύζυγοι έφεραν αναγνωριστικά σημάδια. Οι Ινδιάνοι Τόμσον της Βρετανικής Κολομβίας έλεγχαν το κουράγιο εφαρμόζοντας ένα οδυνηρό τύπο τατουάζ. Στην Παραγουάη το τατουάζ ήταν ένα σύμβολο εφηβείας. Το τατουάζ κεντήματος του δέρματος με βελόνα και κλωστή συνηθίζονταν να αυξάνει την ομορφιά των Εσκιμώων κοριτσιών. Και για ένα χρονικό διάστημα οι γυναίκες από την Τουρκία διακοσμούσαν τα πηγούνια τους με κουκίδες τατουάζ.
Τελικά, οι Ευρωπαίοι, οι οποίοι τρυπούσαν και αυλάκωναν τα δέρματά τους για αιώνες, είχαν ένα όνομα για αυτήν την διαδικασία - tattow. Η λέξη προέρχεται από την Πολυνησιακή λέξη "ta" η οποία είναι η Πολυνησιακή λέξη για το χτύπημα, την κίνηση που έκαναν για να εφαρμόσουν τα τατουάζ. Στην Ιαπωνία το τατουάζ εξελίχθηκε σε καλλιτεχνία. Εκεί διακρίθηκε από τον 3ο αιώνα μ.Χ. Ένας Han-Wei γράφοντας σχετικά με εκείνη την εποχή καταγράφει πως "όλοι οι άντρες κάνουν τατουάζ στα πρόσωπά τους και διακοσμούν τα σώματά τους με σχέδια." Αρχικά, η θέση και το μέγεθος του σχεδίου έδειχνε το αξίωμα ενός άντρα, αλλά αργότερα οι ανώτερες τάξεις απέρριψαν την πρακτική του να κάνουν τατουάζ πάνω στα σώματά τους και οι σταυροί-τατουάζ έγιναν το σύμβολο των εγκληματιών.Στα μέσα της δεκαετίας του 1960 με τις αρχές της δεκαετίας του 1970 το τατουάζ εμφανίζεται σε μουσικούς της ροκ μουσικής. Το τατουάζ έγινε συνώνυμο της ροκ και μάλιστα της πανκ μουσικής.
Γενική Παγκόσμιος Εγκυκλοπαίδεια Πάπυρος Λαρούς: Το τατουάζ είναι πράξη που είχε πάντοτε μαγικό χαρακτήρα. Στις περισσότερες κοινωνίες αναγνωριζόταν μαγική δύναμη σε εκείνους που επιδίδονταν στο τατουάζ. Συνήθως το τατουάζ αποτελεί δοκιμασία μυήσεως ή αναγνωρίσεως του φύλου, του αξιώματος κλπ. Γίνεται όμως περισσότερο για τη μαγική, προφυλακτική, και θεραπευτική αξία του!
Για τους Μαορί ακόμη και σήμερα, τα τατουάζ είναι κομμάτι της ιστορίας τους, πολύ «ιερό»! Και όπως αναφέρθηκε στη Πολυνησιακή διάλεκτο σημαίνει το σχέδιο που σου δίνει τη προστασία των θεών!
Στη Δύση εμφανίζεται το τατουάζ αρχικά στους Σταυροφόρους και το 1691 από τον Γουΐλιαμ Ντάμφερ εξερευνητή θαλασσών στην επιστροφή του στο Λονδίνο μετά τα ταξίδια του στην Πολυνησία και στα νησιά του Ειρηνικού. Στα τέλη του 17ου αιώνα το τατουάζ μεταφέρεται ουσιαστικά στην Ευρώπη από τον Κάπτεν Κούκ, ο οποίος φέρνει μαζί του ειδικούς τεχνίτες από την Πολυνησία με σκοπό τη διάδοσή του. Στις αρχές του 18ου αιώνα το τατουάζ γίνεται μόδα στις αριστοκρατικές τάξεις της Ευρώπης και ύστερα εγκαταλείπεται. Τον 19ο αιώνα γίνεται πάλι μόδα στην Αγγλία και σε κάποιες Ευρωπαϊκές χώρες.
Στην αρχαία Αίγυπτο τατουάζ είχαν οι βασιλικοί ακόλουθοι και οι ιερείς των ειδώλων για να διακρίνονται.
ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΙ ΕΛΛΗΝΕΣ ΓΝΩΡΙΣΑΝ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΤΟΥ ΤΑΤΟΥΑΖ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΠΕΡΣΕΣ. Η ΤΕΧΝΗ ΟΝΟΜΑΖΕΤΑΙ ΔΕΡΜΑΤΟΣΤΙΞΙΑ (δέρμα+ στίγμα). Η ΤΕΧΝΗ ΤΗΣ ΔΕΡΜΑΤΟΣΤΙΞΙΑΣ ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΠΛΑΤΩΝΑ, ΣΤΟΝ ΑΡΙΣΤΟΦΑΝΗ ΚΑΙ ΣΤΟΝ ΗΡΟΔΟΤΟ. ΟΙ ΑΡΧΑΙΕΣ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΣΑΝ ΤΗ ΔΕΡΜΑΤΟΣΤΙΞΙΑ ΩΣ ΚΑΛΛΩΠΙΣΜΟ. ΕΠΙΣΗΣ, ΜΕ ΤΑΤΟΥΑΖ ΣΤΙΓΜΑΤΙΖΟΝΤΑΝ ΤΑ ΜΕΛΗ ΜΥΣΤΙΚΩΝ ΚΟΙΝΩΝΙΩΝ. Ωστόσο δεν έπαυαν να την θεωρούν ως συνήθεια των βαρβάρων! Χαρακτηριστικό δουλείας, υποτέλειας και υποταγής!
Ο Πλούταρχος αναφέρει πως οι Συρακούσιοι μετά τη συντριβή των Αθηναίων στις Συρακούσες της Σικελίας, έβαλαν ένα άλογο με τη μορφή τατουάζ στα μέτωπα των αιχμαλώτων!
Οι Ρωμαίοι σημάδευαν με τατουάζ τους σκλάβους και τους εγκληματίες και με το γράμμα D τους λιποτάχτες ΚΑΤΑ ΤΑ ΠΡΩΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΡΩΜΑΪΚΗΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΙΑΣ. ΟΙ ΡΩΜΑΙΟΙ ΥΙΟΘΕΤΗΣΑΝ ΤΗΝ ΤΕΧΝΗ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΡΧΑΙΟΥΣ ΕΛΛΗΝΕΣ. Ο ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΣ ΑΥΤΟΚΡΑΤΟΡΑΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ, ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟ ΩΣ ΕΠΙΣΗΜΗ ΘΡΗΣΚΕΙΑ ΤΟΥ ΚΡΑΤΟΥΣ, ΑΠΑΓΟΡΕΨΕ ΤΑ ΤΑΤΟΥΑΖ, ΘΕΩΡΩΝΤΑΣ ΟΤΙ ΕΤΣΙ ΠΑΡΑΜΟΡΦΩΝΕΤΑΙ ΤΟ ΣΩΜΑ, ΠΟΥ ΑΠΟΤΕΛΕΙ ΚΑΤΟΠΤΡΟ ΤΗΣ ΟΨΗΣ ΤΟΥ ΘΕΟΥ.
Αργότερα, το 750 μ. Χ. το ίδιο έκαναν και οι Κινέζοι στους εγκληματίες! Στη Νέα Γουινέα και στην Βιρμανία χρησιμοποιούταν ως διακριτικό των φυλών ενώ στη Νέα Ζηλανδία αποτελούσε έμβλημα τιμής! Οι Ινδιάνοι Τόμσον έλεγχαν το κουράγιο τους, κυρίως των νέων, εφαρμόζοντας τον οδυνηρότερο τρόπο τατουάζ!
Στην Παραγουάη ήταν σύμβολο της εφηβείας ενώ κάποιες φυλές στην Ινδία το χρησιμοποιούσαν σαν μέσο καλλωπισμού και σεξουαλικής διέγερσης!
Στην αρχαία Αίγυπτο έχουν βρεθεί μούμιες της 6ης Δυναστείας (2000 π. Χ.) με τατουάζ! Θεωρούσαν το τατουάζ ως ιερό σημάδι και απαγορευόταν να το έχει κανείς πάνω του εκτός από τον Φαραώ. Το ταύτιζαν με τη γονιμότητα και την αρχοντιά. Με τατουάζ κοσμούσαν τους νεκρούς τους πιστεύοντας ότι ασκούσε μαγικές ευεργετικές επιδράσεις. Τα τατουάζ με σκούρα χρώματα που φέρουν στη κοιλιά, στα χέρια και στα πόδια οι μούμιες τις 6ης Δυναστείας θεωρούνται από τους επιστήμονες θρησκευτικής σημασίας! Πολλά από τα τατουάζ που κυκλοφορούν σήμερα περιέχουν αρχαία αιγυπτιακά σύμβολα! (όπως το ΑΝΚΗ)
Από την Αίγυπτο μεταδόθηκαν σε γειτονικές χώρες και πολιτισμούς μέσω του εμπορίου (Μεσογείου, Περσίας, Αραβίας) φθάνοντας το 2000 π.Χ. μέχρι την Κίνα. Ο Ιπποκράτης είχε παρατηρήσει πως οι Σκύθες έκαναν τατουάζ στα χέρια και στα στήθη τους με σκοπό να γίνουν πιο δυνατά!
Στη Παλαιστίνη πιστεύουν ότι αν κάνουν τατουάζ στο χέρι το προστατεύουν από στραμπούληγμα ή εξάρθρωση!
Στο Ιράκ πιστεύουν ότι το τατουάζ φέρνει μακροζωία! Στην Ινδία με τα τατουάζ πίστευαν ότι εξορκίζουν τη κακή τύχη και τις αρρώστιες. Οι Ινδοί της Βεγγάλης μάλιστα, ακόμη πιστεύουν ότι άστικτα πρόσωπα θα γνωρίσουν δυσκολίες στο μεταθανάτιο βίο τους!
Στην Ινδονησία θεωρούσαν ότι με τα τατουάζ λάμβαναν δύναμη για να αντιμετωπίσουν τις καθημερινές δυσκολίες, όπως στο κυνήγι αγρίων ζώων για την επιβίωσή τους.
Το 1100 π.Χ το τατουάζ γίνεται γνωστό στην Πολυνησία, στο Βόρνεο, στις Φιλιππίνες, στη Νέα Γουϊνέα και στην Φορμόζα.
Στο Βόρνεο τα τοποθετούσαν γύρω από το καρπό και τα δάκτυλα για προστασία από τις αρρώστιες. Στην Ταϊτή τα χρησιμοποιούν ακόμη ως φυλακτό για την αποτροπή παντός κακού.
Εικάζεται ότι από την Πολυνησία μεταφέρεται με τις μεταναστεύσεις σε όλο τον Ειρηνικό. Τον 5ο αιώνα π.Χ. συναντάται στην Ιαπωνία όπως φανερώνουν ευρήματα στην Οσάκα ενώ υπάρχουν στην Κίνα γραπτά στοιχεία σε νομικά έγγραφα από τον 3ο π.Χ. αιώνα.
Στο Νεπάλ οι γυναίκες εκτός από τα τατουάζ διακοσμούν τα χέρια τους με περίτεχνα σχέδια χένας κατά τη παραμονή της Βουδιστικής εορτής Eid al Fitr!
Στην Βιρμανία ακόμη πιστεύουν ότι αν είναι πάνω από τη καρδιά μπορούν να σταματήσουν το κακό! Τα μαύρα είναι περισσότερο διακοσμητικά ενώ τα κόκκινα τα χρησιμοποιούν για προστασία από τη βασκανία και την αρρώστια!
Οι Σαμάνοι ήδη από το 2000 π.Χ. χρησιμοποιούσαν το τατουάζ ως ένα είδος βελονισμού στης θρησκευτικές τους τελετές ίασης ή μύησης!
Οι Εσκιμώοι και οι κάτοικοι των νησιών Φίτζι κάνουν τατουάζ για να εξασφαλίσουν ευτυχία στη μέλλουσα ζωή!
Οι Ιάπωνες το χρησιμοποιούν για καλλωπιστικούς αλλά και θρησκευτικούς λόγους πιστεύοντας ότι με τατουάζ με φίδια και δράκους εξορκίζουν τους φόβους και τους εφιάλτες τους. Οι Ινδιάνοι τα είχαν ως φυλακτά θεωρώντας ότι τους προστάτευαν ακόμη και από τον εχθρό στη μάχη! Κάποια από αυτά που κυκλοφορούν ακόμη συμβολίζουν τη μητέρα φύση και τη λατρεία της αιώνιας μητέρας!
Στις φυλές της Αφρικής έχουν πάντοτε σχέση με τη θρησκεία, την φυλή και τις προλήψεις!
Στις Φιλιππίνες υπάρχει η δεισιδαιμονία σύμφωνα με την οποία ο νικητής πολεμιστής ή κυνηγός έπαιρνε τη δύναμη του φονευμένου εχθρού ή του θηράματος αν το ζωγράφιζε πάνω στο σώμα του!
Τον 8 μ.Χ. αιώνα η Εκκλησία καταδίκασε την αποτύπωση οποιουδήποτε συμβόλου επί του σώματος των πιστών ως ειδωλολατρικό έθιμο και ως πρακτική των βαρβάρων!
Στα νεώτερα χρόνια ήταν ταυτισμένο με τους περιθωριακούς, τους μηχανόβιους και τους φυλακισμένους αλλά και διάφορα επαγγέλματα όπως ναυτικούς, εργάτες κλπ. Στις ταινίες ήταν χαρακτηριστικό των βαρυποινιτών και των μηχανόβιων μαζί με τα μακριά μαλλιά και τα δερμάτινα ρούχα. Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, με τη διαφήμιση που του γίνεται, εμφανίζεται από τους πεζοναύτες του Αμερικανικού στρατού ως τους Χίπις! Τατουάζ έχουν οπωσδήποτε τα μέλη συμμοριών ως δείγμα ταύτισης συμμετοχής και παντοτινής τους αφοσίωσης σε αυτές! Παρόμοια και σε οπαδούς μουσικών ρευμάτων όπως ροκ, Χέβυ Μέταλ, πανκ μέχρι και στις κινήσεις των νέο Ναζί!
